Józef Wilkoń

Malarz, rzeźbiarz, ilustrator

Józef WilkońUrodził się 12 lutego 1930 w Bogucicach k. Wieliczki. Znakomity ilustrator, malarz, rzeźbiarz, twórca plakatów i scenografii teatralnych, a także pisarz i edukator. Studiował malarstwo na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie (dyplom 1955), a na Uniwersytecie Jagiellońskim historię sztuki (dyplom 1954). Zilustrował ponad dwieście książek dla dzieci i dorosłych, które zostały wydane w kraju i za granicą. Napisał teksty do kilkunastu książek dla dzieci. Wśród największych osiągnięć Józefa Wilkonia znajdują się ilustracje do Pana Tadeusza Adama Mickiewicza (1973, 2015), które, obok prac Michała Elwiro Andriollego i Jana Marcina Szancera, stały się najważniejszymi w historii komentarzami plastycznymi do literackiego arcydzieła polskiego romantyzmu. Artysta wystawiał swoje rzeźby i ilustracje w wielu galeriach i muzeach świata, od Centrum Pompidou (1989) po Narodową Galerię Sztuki Zachęta, gdzie wystawa Arka Wilkonia (2006/2007) osiągnęła rekordową frekwencję. Jego prace znajdują się w licznych galeriach i muzeach, m.in. w: Moulin we Francji, Oshima, Azumino i Karuizawa w Japonii oraz w Muzeum Literatury i Bibliotece Narodowej w Warszawie. Otrzymał wiele prestiżowych nagród i wyróżnień w Polsce i za granicą. Był wielokrotnym laureatem Konkursu Najpiękniejsza Książka Roku, organizowanego przez Polskie Towarzystwo Wydawców Książek (PTWK) oraz zdobywcą nagród polskiej sekcji The International Board on Books for Young People (IBBY). W roku 2010 otrzymał Złote Berło Fundacji Kultury Polskiej. Prace Józefa Wilkonia były nagradzane w: Niemczech (m.in. Złoty Medal na Międzynarodowej Wystawie Sztuki Edytorskiej IBA, Lipsk, 1959; Deutscher Jugendliteraturpreis, 1964), Rosji (Premio Grafico na Międzynarodowej Wystawie Książki w Moskwie, 1974), we Włoszech (Premio Europeo, Padwa, 1975; Premio Grafico , Międzynarodowe Targi Książki Dziecięcej, Bolonia, 1980 i 1991), Francji („Loisirs Jeunes”, Paryż, 1980; Grand Prix , Montreuil, 1991; „Graine de Lecteurs 2000”, Arles, 2000), w Szwajcarii (Andersen Premio, Genewa, 1998) oraz Japonii (The Owl Prize, Tokio, 1984). Napisana i zilustrowana przez Józefa Wilkonia książka Psie życie została uznana w Polsce za Najpiękniejszą Książkę Roku 2011, a za granicą otrzymała brązowy medal w konkursie Best Book Design from all over the World (2013). Otrzymał szereg nagród i wyróżnień państwowych: Nagrodę Państwową za twórczość dla dzieci (1974), Nagrodę Ministra Kultury (2005), Złoty Medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis” (2006), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2010), Nagrodę Pary Prezydenckiej za wybitne osiągnięcia w twórczość dla dzieci i młodzieży (2014), Nagrodę Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2015). Najnowszym dziełem Józefa Wilkonia są ilustracje oraz projekt edytorski do powieści Don Kichot Miguela de Cervantesa w tłumaczeniu Anny Ludwiki i Zygmunta Czernych. Dwutomowe dzieło, pod Honorowym Patronatem Ambasadora Hiszpanii w Polsce, ukazało się nakładem Fundacji Chain z okazji czterechsetnej rocznicy śmierci Miguela de Cervantesa (1547-1616).

fot. Wojciech Duszenko