Tomasz Konieczny

BAS-BARYTON

Tomasz Konieczny - fot. Klaudia Taday

Urodzony w 1972 w Łodzi, jeden z czołowych przedstawicieli młodego pokolenia bas-barytonów na świecie, specjalizujący się w muzyce niemieckiej. Ukończył wydział aktorski łódzkiej PWSFTviT, a także śpiew solowy na Akademii Muzycznej im. F. Chopina w Warszawie i Wyższej Szkole Muzycznej im. C. M. von Webera w Dreźnie w klasie Christiana Elßnera. Debiutował jako aktor w filmie Andrzeja Wajdy pt. Pierścionek z orłem w koronie. Następnie występował w licznych produkcjach filmowych, telewizyjnych i teatralnych w Polsce, m.in. jako Tristan w telewizyjnej adaptacji Tristana i Izoldy w reżyserii Krystyny Jandy. Pracował też jako reżyser teatralny. Wyreżyserował m.in. Cyda Corneille’a w Teatrze Adekwatnym w Warszawie (1996). Był stypendystą Ministra Kultury i Sztuki (1997), Fundacji Alfreda Toepfera w Niemczech (1998‒2000), Fundacji Kultury i Sztuki banku Stadtsparkasse Dresden w Niemczech (1999). Zdobył II nagrodę podczas 33. Konkursu Wokalnego im. A. Dvořaka w Karlovych Varach (1998). W 2004 został wyróżniony Nagrodą im. A. Petersena za wyjątkowe osiągnięcia artystyczne w Teatrze Narodowym w Mannheim.

Jako śpiewak operowy zadebiutował w partii Figara w operze Mozarta Wesele Figara w Teatrze Wielkim w Poznaniu (1997). Na scenie niemieckiej po raz pierwszy wystąpił w roli Kecala w Sprzedanej narzeczonej Smetany (Opera w Lipsku, 1999). Pracował na tej scenie w latach 1999‒2000. W roku 2000 przeniósł się do Teatru Miejskiego w Lubece, gdzie śpiewał Procidę w Nieszporach sycylijskich Verdiego (2000), Pandolfa w Kopciuszku Masseneta (2000), Oresta w Elektrze Straussa (2001), Ramphisa w Aidzie Verdiego (2001), a także w Nosie Szostakowicza (2002).

Występował gościnnie w teatrach w St. Gallen (Szwajcaria) jako Procida, Halle (Niemcy) jako Sarastro w Czarodziejskim flecie Mozarta, w Chemnitz (Niemcy) jako Pandolfe, w Mannheim jako Colline w Cyganerii Pucciniego. Od sezonu 2002/2003 pracował w Teatrze Narodowym w Mannheim, gdzie wykonywał takie partie, jak: Orest w Elektrze Straussa, Pimen w Borysie Godunowie Musorgskiego, Sarastro w Czarodziejskim flecie, Król Marek w Tristanie i Izoldzie, Amfortas w Parsifalu i Wotan w tetralogii Pierścień Nibelunga Wagnera, Osmin w Uprowadzeniu z Seraju, Inkwizytor w Don Carlosie, Melitone w Mocy przeznaczenia, Jochanaan w Salome Straussa. W 2005 zadebiutował jako Sarastro w Operze w Stuttgarcie, potem jako Osmin w Düsseldorfie. W tamtejszym teatrze śpiewał także Melitone w Mocy przeznaczenia oraz Wotana w Złocie Renu (2006). W 2006 zadebiutował w Operze Praskiej (Státní Opera) w Nieszporach sycylijskich jako Procida. W Operze w Düsseldorfie pracował w latach 2006–2014. Partie w tym teatrze to: Bottom – Sen nocy letniej Brittena, Kurwenal – Tristan i Izolda, Golaud – Peleas i Melizanda Debussy’ego, Selim – Turek we Włoszech, Amfortas – Parsifal, Barak – Kobieta bez cienia, Balstrode – Peter Grimes, Holender – Latający Holender, tytułowy Falstaff i Escamilio – Carmen. W 2006 wystąpił w Budapeszcie jako Amfortas w Parsifalu pod dyrekcją Adama Fischera. W 2007 i 2009 śpiewał ponownie Budapeszcie – Wotana w Walkirii, a w 2010 – Kurwenala w Tristanie i Izoldzie oraz Wędrowca w Zygfrydzie pod dyrekcją Adama Fischera. W październiku 2007 zadebiutował w Filharmonii Narodowej w Warszawie jako Eremit w Wolnym strzelcu pod dyrekcją Antoniego Wita, w 2008 jako Alberyk w Pierścieniu Nibelunga w Semperoper w Dreźnie pod dyrekcją Petera Schneidera, w lipcu zaś 2008 w roli Dr. Kolenatego w Sprawie Makropulos Janáčka w reżyserii Krzysztofa Warlikowskiego w Teatro Real w Madrycie. Debiut w roli Alberyka (Pierścień Nibelunga) miał miejsce w Deutsche Oper Berlin w 2010. W tym samym roku występował ponownie w Operze Praskiej w Tristanie i Izoldzie jako Kurwenal, a także jako Cztery Wcielenia Złego w Opowieściach Hoffmanna w Narodni Divadlo. Jego kreacja Amfortasa w Parsifalu przyniosła mu duży sukces. W 2011 śpiewak zadebiutował w Opéra National de Paris jako Biterolf (Tannhäuser), w 2012 w Waszyngtonie jako Pizarro w koncertowym wykonaniu Fidelia pod dyrekcją Christopha Eschenbacha, następnie podczas Salzburger Festspiele jako Stolzius w Żołnierzach – operze niemieckiego kompozytora Bernda Aloisa Zimmermanna – oraz w Operze w Monachium po raz kolejny w roli Pizarra w Fideliu. W roku 2013 ukazały się na rynku dwa nagrania Pierścienia Nibelunga. W pierwszym z nich, pod dyrekcją Marka Janowskiego, wydanym przez Pentatone Classics Konieczny wykonuje partię Wotana, w drugim, pod batutą Christiana Thielemanna, wydanym przez Deutsche Grammophon śpiewa partię Alberyka. Oba nagrania spotkały się z uznaniem słuchaczy i krytyki. Z początkiem 2014 artysta zadebiutował w nowojorskiej Carnegie Hall jako Jochanaan w koncertowym wykonaniu Salome Straussa, by latem tego samego roku z sukcesem powrócić najpierw jako Komandor w Don Giovannim, a rok później jako Pizarro w Fideliu na Salzburger Festspiele. W 2015 ukazało się kolejne nagranie płytowe Złota Renu pod dyrekcją Sir Simona Rattle’a. W październiku 2015 Konieczny zadebiutował w Lyric Opera w Chicago w partii Wozzecka. Amerykańska prasa pisała jednomyślnie o ogromnym sukcesie całej produkcji oraz śpiewającego rolę tytułową Polaka.

Opera Wiedeńska jest od 2009 roku artystycznym domem artysty. Partie, w których tu występuje, to: Jack Rance (Dziewczyna z Dzikiego Zachodu), Alberyk i Wotan (Pierścień Nibelunga), Amfortas (Parsifal), Holender (Latający Holender), Scarpia (Tosca), Mandryka (Arabella), Jochanaan (Salome) i inne. Konieczny, jako wykonawca dzieł oratoryjnych, współpracował z takimi dyrygentami, jak: Kent Nagano (Pasja wg św. Mateusza Bacha w São Paulo i Rio de Janeiro, 2008) Marek Janowski (IX Symfonia Beethovena w Berlinie, 2008), Daniele Gatti (Requiem Verdiego w Musikverein w Wiedniu), Krzysztof Penderecki (Siedem bram Jerozolimy, 2009, 2010 oraz Pasja wg św. Łukasza, 2010). W niedalekiej przyszłości artystę będzie można usłyszeć m.in. na scenie Metropolitan Opera, La Scali, Opera Bastille w Paryżu, Staatsoper Wien i na Salzburger Festspiele.

fot. Klaudia Taday