WIENER GLASHARMONIKA DUO

harmonika szklana & verrofon

WIENER GLASHARMONIKA DUODla austriackiego małżeństwa Christy i Geralda Schönfeldinger świat szklanych dźwięków otworzył się na początku lat 90. XX wieku; oboje są absolwentami uczelni muzycznych, a pierwsza część ich życia zawodowego związana była ze skrzypcami.

Pewnego dnia rozwiązywanie krzyżówki w jednej z austriackich gazet przyczyniło się do zwrócenia ich uwagi na unikatowy instrument: glasharmonikę, inaczej: harmonikę szklaną. Czym prędzej postanowili odwiedzić wystawę instrumentów w wiedeńskim pałacu Hofburg, gdzie harmonika szklana była eksponowana. Z kolei wizyta w Monachium u specjalisty w zakresie instrumentów szklanych Saschy Reckerta zaowocowała odkryciem skonstruowanego przez niego verrofonu: instrumentu z pustych, szklanych rurek. Niedługo potem małżeństwo Schönfeldinger stworzyło Wiener Glasharmonika Duo i rozpoczęło wspólne koncertowanie: Christa wybrała harmonikę szklaną, a Gerald verrofon. Tym samym wskrzesili niezwykle żywą w XVIII wieku, a potem przez dwa stulecia nieomal zapomnianą, tradycję gry na szklanych instrumentach.

Obecnie małżeństwo Schönfeldinger należy do światowej czołówki interpretatorów gry na glasharmonice i verrofonie. Zasłynęli nie tylko znakomitym wykonaniami klasycznego repertuaru, ale także odkrywaniem nowych technik gry oraz interpretacjami utworów współczesnych – także prawykonaniami. Konsekwentnie kontynuują swoje poszukiwania artystyczne, Gerald także komponuje – zarówno na harmonikę szklaną, jak i na verrofon. Duet ma w swoim dorobku szereg nagrań CD.

Ich repertuar obejmuje utwory na harmonikę szklaną (Mozart, Reichardt, Röllig, Schulz), ale także dzieła orkiestrowe i operowe (Donizetti, Saint-Saëns, R. Strauss), opracowania (m.in. Mozart, Grieg, Satie, Morricone) oraz utwory awangardowe (m.in. Arvo Pärt, Jörg Widmann).

Duet współpracuje z wieloma znakomitymi artystami, takimi jak: Senta Berger, Ruth Maria Kubitschek, Erika Pluhar, Chris Pichler, Christiane Hörbiger, Peter Uray, Peter Wagner oraz Christian Ludwig Attersee, a także takimi orkiestrami i zespołami kameralnymi, jak Wiener Philharmoniker, Wiener Symphoniker, Dresden Philharmonie, Deutsche Kammerphilharmonie, New Japan Philharmonic, Amati Quartett, oraz HugoWolf Quartett. Artyści zapraszani są do udziału w znaczących festiwalach, jak: Wiener Festwochen, Internationale Mozartwoche Salzburg, Menuhin Festival Gstaad, Beethovenfest Bonn, Festival Mozartiana Gdańsk, Internationale Haydn Tage Eisenstadt, Dresdner Musikfestspiele, jak również Festiwale Mozartowskie w Berlinie i Paryżu. Występowali w renomowanych salach, m.in. Musikverein w Wiedniu, Filharmonii Narodowej w Warszawie, oraz w Filharmoniach w Rzymie, Florencji, Helsinkach i Amsterdamie.

 

Harmonika szklana – inaczej: glasharmonika, instrument muzyczny z grupy idiofonów pocieranych. Jest to podłużna, najczęściej drewniana skrzynia na czterech nogach, wewnątrz której umocowanych jest współosiowo kilkadziesiąt stanowiących zestaw wibratorów: kryształowych talerzy (zwanych też kloszami) różniących się wielkością, strojonych chromatycznie. Za pomocą mechanizmu napędzanego pedałem nożnym są one wprawiane w ruch obrotowy. Dotknięcie wilgotnym opuszkiem palca wirującego klosza wprawia go w drganie o częstotliwości zależnej od wielkości klosza. Harmonika szklana była popularna zwłaszcza w Niemczech i Austrii, z której w XVIII wieku została przywieziona do Polski. Ostateczną formę nadał jej około 1762 roku Benjamin Franklin. Na przełomie XVIII i XIX wieku była dość popularnym instrumentem, dwa utwory napisał na nią również Mozart (Adagio i rondo – KV 617, Adagio C-dur KV 356 [617a]). W Polsce na harmonice szklanej koncertował znany pianista i kompozytor pierwszych dekad XIX wieku, Franciszek Lessel (1780-1838). Z uwagi na brzmienie dźwięku harmonikę zaczęła otaczać pewna legenda, przypisywano jej wywoływanie poronień u słuchaczek, a także zaburzeń umysłowych. W późniejszym okresie harmonika utraciła popularność. Odrodzenie szklanej muzyki nastąpiło dopiero w XX wieku.

Verrophone lub verrofon – instrument zbudowany ze szklanych rur osadzonych na ramie. Stworzony został w 1983 przez Saschę Reckerta. Dźwięk powstaje przez pocieranie rantu rury, podobnie jak w przypadku szklanej harfy. Wysokość dźwięku zależna jest od długości szklanej rurki. W muzyce współczesnej stosuje się verrofon jako instrument solowy lub włączony do orkiestry. Ze względu na bardzo precyzyjne i transparentne dźwięki instrument ten jest idealnym uzupełnieniem dla harmoniki szklanej.