OD BEL CANTO DO WERYZMU – PRZEMIANY PIĘKNA

Czym różni się bel canto od śpiewu werystycznego? Wszystkim – jeśli terminu bel canto użyć w wąskim znaczeniu specyficznie włoskiego stylu operowego, który osiągnął kulminację w dziełach Belliniego, Donizettiego i Rossiniego i zaczął odchodzić do lamusa już w pierwszej połowie XIX wieku. Niczym – jeśli odnieść go do wyrafinowanej sztuki „pięknego śpiewu”, którą doskonalono niemal od początków istnienia formy operowej – bel canto jest bowiem fundamentem wszelkich późniejszych stylów wokalnych, bez względu na czas powstania wymagających od śpiewaka umiejętności płynnego prowadzenia frazy, precyzji intonacyjnej, skupienia na urodzie dźwięku, a zarazem traktowania go jako nośnika zawartych w muzyce uczuć i emocji. 

Określenie bel canto przez dziesiątki lat zdawało się czymś tak oczywistym, że jego pierwsze specjalistyczne definicje pojawiły się w leksykonach dopiero z początkiem XX stulecia, kiedy na scenach włoskich królowały już opery werystyczne, wymagające śpiewu o znacznie większej intensywności, głosów bardziej rozwiniętych w górnym odcinku skali, których ekspresję wzmacniano często szerokim wibrato. Właśnie wtedy najostrzej zarysował się konflikt między przeciwnikami „przestarzałej” techniki wokalnej, kojarzonej z pustym wirtuozowskim popisem, a zwolennikami śpiewu, który miał docierać do odbiorców równie bezpośrednio, jak mowa aktorów dramatycznych. 
A przecież bel canto nigdy nie zanikło. Bożyszcza publiczności – wśród nich Rosa Ponselle i Enrico Caruso – od początku łączyły elementy dawnych technik z „nowoczesną”, naturalistyczną sztuką wokalną. W połowie XX stulecia bel canto spektakularnie odrodziło się w śpiewie gwiazd formatu Marii Callas i Luciana Pavarottiego. Dziś nikt już nie ma wątpliwości, że „piękny śpiew” jest w operze nieodzowny. O tym, jak na przestrzeni epok zmieniały się kanony owego piękna, będziemy mieli szansę przekonać się 7 marca 2026 r., podczas koncertu adeptów Akademii Operowej. 

Dorota Kozińska

PROGRAM

GIOACHINO ROSSINI
Duet Fannì i Edoarda Tornami a dir che m'ami  
z opery La cambiale di matrimonio [Weksel małżeński]

GAETANO DONIZETTI
Aria Doktora Malatesty Bella siccome un angelo
z opery Don Pasquale

Aria Lucii Spargi d’amaro pianto
z opery Łucja z Lammermooru

Recytatyw i aria Leonory Fia dunque vero – Oh mio Fernando! 
z opery La favorita 

Aria Marie Salut à la France 
z opery Córka pułku

VINCENZO BELLINI
Aria Rodolfa Vi ravviso, o luoghi ameni
z opery Lunatyczka

Recytatyw i aria Giulietty Eccomi in lieta vesta… Oh, quante volte
z opery I Capuleti e i Montecchi

GIOACHINO ROSSINI
Aria Amenaidy Come dolce all’alma mia
z opery Tancredi 

Aria Onore, gloria ed alto omaggio
z opery Podróż do Reims

PRZERWA

GIUSEPPE VERDI
Kwartet Bella figlia dell'amore
z opery Rigoletto 

CHARLES GOUNOD 
Walc Julietty Ah! Je veux vivre dans ce rêve 
z opery Roméo et Juliette 

Aria Siébela Faites-lui mes aveux
z opery Faust

STANISŁAW MONIUSZKO
Aria Skołuby Ten zegar stary
z opery Straszny dwór

GEORGES BIZET
Aria Micaëli Je dis, que rien ne m'épouvante
z opery Carmen

RUGGIERO LEONCAVALLO
Aria Tonia Si può
z opery Pajace

PIETRO MASCAGNI
Aria Suzel Son pochi fiori
z opery L’amico Fritz 

Aria Santuzzy Voi lo sapete, o mamma
z opery Rycerskość wieśniacza

RUGGIERO LEONCAVALLO
Aria Silvia E fra quest'ansie… e allor perché
z opery Pajace

JACQUES FROMENTAL HALÉVY
Aria Brogny’ego Si la rigueur et la vengeance
z opery Żydówka

FRANCESCO PAOLO TOSTI
Baciami do słów Riccarda Mazzoli

GIACOMO PUCCINI
Aria Liù Signore, ascolta
z opery Turandot

Aria Franka Questo amor, vergogna mia 
z opery Edgar

Aria Angeliki Senza mamma
z opery Siostra Angelica

Scena Schaunarda Abbasso, abbasso l’autor!..  
z opery La boheme 
 

WYKONAWCY

Kamila Dutkowska sopran
Izabella Fabrycka sopran
Daria Korolova sopran
Adriana Masiak sopran
Marta Mazanek-Matuszewska sopran
Iryna Melnyk sopran
Katarzyna Pawłowska sopran
Viktoriia Shamanska sopran
Anna Ziółek sopran
Dariia Burenko mezzosopran
Emilia Rabczak mezzosopran
Nataliia Tepla mezzosopran
Weronika Wojtkowska mezzosopran
Taras Korol tenor
Krzysztof Lachman tenor
Adam Dobek baryton
Wojciech Kaczmarek baryton
Aleksander Kaczuk-Jagielnik baryton
Mateusz Kulczyński baryton
Filip Awksietijuk bas
Ciulkin Grzegorz bas
Sebastian Rutkowski bas

Pianiści:
Michał Basista, Tetiana Boilo, Natalia Jadzińska, Julia Klimek, Gabriela Lasota, Bohdana Mandziuk, Mateusz Słowikowski, Weronika Staszek, Nastassia Viadziorchyk

Wprowadzenie do koncertu: Dorota Kozińska