Boris Kudlička

Scenograf

Absolwent scenografii w Katedrze Projektowania Scenografii i Kostiumu na Wydziale Teatralnym Akademii Sztuk Pięknych w Bratysławie oraz Akademii Sztuk Pięknych w Groningen. Debiutował scenografią do baletu Oskara Nedbala na scenie narodowej w Bratysławie. Od 1995 roku związany z Teatrem Wielkim - Operą Narodową w Warszawie. Najpierw jako współpracownik i asystent Andrzeja Majewskiego, później  jako naczelny scenograf. To wtedy rozpoczął się proces kształtowania się wyrazistego stylu Kudlički, charakteryzujący się minimalistyczną kompozycją, sięganiem po nieoczywiste materiały w przestrzeni teatralnej czy też środki wyrazu przynależne innym dziedzinom, jak plastyka, film, sztuki wizualne, design. Co w konsekwencji powoduje, że jego realizacje są niekonwencjonalne, oparte na kontrastach i pozostawiają widzowi duże pole do interpretacji.

Od 1996 roku samodzielnie tworzy scenografie przede wszystkim do spektakli operowych. Rozpoczęta w 1999 roku współpraca z Mariuszem Trelińskim zaowocowała realizacją kilkunastu tytułów operowych: Madame Butterfly, Król Roger, Otello, Don Giovanni, Oniegin, Dama pikowa, Andrea Chénier, La Bohème, Orfeusz i Eurydyka, Borys Godunow, Jolanta, Zamek Sinobrodego, Aleko, Traviata, Turandot, Latający Holender, Salome, Powder Her Face, Tristan i Izolda, Umarłe miasto, Ognisty Anioł. Z powodzeniem współpracuje z czołowymi teatrami operowymi i festiwalami na świecie, m.in. z Metropolitan Opera w Nowym Jorku, Royal Opera House w Londynie, festiwalem Aix-en-Provence, Théatre Royal de la Monnaie w Brukseli, Staatsoper Berlin, Washington Opera, Los Angeles Opera, Welsh National Opera w Cardiff, Theater an der Wien, Tokyo Bunka Kaikan, Opera du Rhin w Strasbourgu, Semperoper w Dreźnie, San Francisco Opera, Oper Frankfurt, Opera Królewska w Sztokholmie i w Kopenhadze, Teatrem Maryjskim w Sankt Petersburgu lub Festspielhaus w Baden-Baden. Do realizacji swoich projektów operowych zapraszają go światowej sławy reżyserzy.

Spektaklem Śmierć w Wenecji rozpoczęła się jego współpraca z Keithem Warnerem, której efektem były produkcje: Króla Leara Ariberta Reimanna i Burzy Thomasa Adésa (Frankfurt), Simona Boccanegry Verdiego (Strasburg), Wesela Figara Mozarta, Diabłów z Loudun Krzysztofa Pendereckiego (Teatr Wielki - Opera Narodowa w Warszawie) oraz Otello (Royal Opera House w Londynie). Dla japońskiego reżysera teatralnego Amona Miyamoto zaprojektował scenografię m.in. do Złotej pagody Mishimy (Kanagawa Arts Center w Jokohamie i Lincoln Festival w Nowym Jorku), a także Czarodziejski flet Mozarta (Landestheater w Linzu oraz Tokyo Bunka Kaikan) oraz Kinkakuji Mayuzumi (Opéra National du Rhin oraz Tokyo Bunka Kaikan). Z Dalem Duisingiem współpracował przy realizacjach Podróży do Reims Rossiniego, Gwałtu na Lukrecji Brittena i Opowieści Hoffmanna Offenbacha, Medei Cherubiniego i Pasji św. Jana, Jasia i Małgosi Humperdincka oraz L’étoile Chabriera w Staatsoper Berlin.

Zainteresowania zawodowe Borisa Kudlički nie ograniczają się tylko do opery. Projektował również dekoracje filmowe, teatralne i koncertowe. W 2009 roku połączył swoją działalność  pozateatralną z zespołem WWAA i wraz z Marcinem Mostafą i Natalią Paszkowską prowadzi pracownię architektoniczną. Współprojektował m.in. polskie pawilony na Expo w Hanowerze w 2000 roku (z Andrzejem Majewskim) i w Szanghaju w 2010 (wraz z WWAA odpowiedzialny był za projekt wnętrza). Za tę ekspozycję otrzymali srebrny medal. Ważne miejsce w jego twórczości zajmuje działalność wystawiennicza i projektowa. W Muzeum Narodowym w Warszawie zaprojektował dwie ważne ekspozycje: Guercino. Triumf baroku. Arcydzieła z Cento, Rzymu i kolekcji polskich oraz Brescia. Renesans na północy Włoch. Moretto-Savoldo-Moroni. Rafael-Tycjan-Lotto. Z zespołem WWAA opracował koncepcję nowych wnętrz Hotelu Europejskiego, Restauracji Belvedere w Warszawie, oraz prywatnych inwestycji w Katarze i w Szwajcarii. Obecnie pracuje nad wystawą stałą w Muzeum Historii Polski, realizację której konsorcjum WWAA / Platige Image wygrało w międzynarodowym konkursie przeprowadzonym przez Muzeum. Najnowszym projektem jest rozwinięcie profilu projektowania architektury i wnętrz pod marką Boris Kudlička & WWAA (luksusowe wnętrza, architektura, rewitalizacja, branża hotelowa, prywatne inwestycje, m. in. rewitalizacja i projekt wnętrz Pałacu Małachowskich w Nałęczowie).

Jest laureatem wielu nagród i wyróżnień. W 2005 roku Instytut Teatralny przyznał mu nagrodę za scenografię do przedstawienia Ryszard II w Teatrze Narodowym. W 2006 roku został odznaczony przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Brązowym, a w 2015 roku Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Dwukrotnie uhonorowano go słowacką nagrodą teatralną Dosky. Dwukrotnie również – w 2007 i 2015 roku – na Praskim Quadriennale zdobył Złoty Medal, a w 2011 roku był jego kuratorem generalnym. Inne ważne nagrody – Culture.pl Superbrands 2016 (wraz z Mariuszem Trelińskim), Nagroda Wojewody Mazowieckiego im. C. K. Norwida (2003 i 2016), Nagroda TVP Kultura – Gwarancja Kultury (wraz z Mariuszem Trelińskim, 2015).

Boris Kudlička w latach 2011–2013 był wykładowcą na Wydziale Scenografii Warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych.

fot. Jarosław Mazurek