Kobieta bez cienia

AKT I

Cesarzowa jest córką boga Keikobada i śmiertelnej matki. Nie rzuca cienia, co oznacza, że nie może mieć dzieci. W jej domu pojawia się Posłaniec. Przychodzi ze świata jej władczego ojca, który za pomocą klątwy więzi córkę. Posłaniec oświadcza opiekującej się nią Mamce, że jeśli Cesarzowa w ciągu trzech dni nie zdobędzie cienia, będzie musiała wrócić do ojca, a jej mąż, Cesarz, zmieni się w kamień.

Widzimy, jak w sypialni Cesarz troszczy się o małżonkę. Kobieta przechodzi kryzys, jest nieobecna, zamknięta, ciągle śpi. Cesarz wspomina ich dawną miłość. Zmęczony jej obecnym stanem oświadcza Mamce, że wyrusza na polowanie i nie będzie go przez trzy dni. Żona bezskutecznie próbuje go zatrzymać.

Cesarzowa jest załamana. Opłakuje talizman, który straciła, a który dawał jej moc przemiany. Tęskni za utraconym stanem niewinności. W jej sypialni pojawia się dawno zagubiony Sokół. To istota połączona z nią emocjonalnie i psychicznie. Widząc, że jest ranny, Cesarzowa dostrzega swoje własne zranienie. Sokół przekazuje jej treść klątwy: przez to, że Cesarzowa nie rzuca cienia, Cesarz zamieni się w kamień. Przerażona złowieszczym proroctwem, kobieta błaga Mamkę o pomoc. Ta wskazuje drogę do świata ludzi, gdzie można odnaleźć cień. Jednak Mamka próbując chronić Cesarzową i gardząc światem ludzi, zniechęca ją do podróży. Cesarzowa podejmuje decyzję i obie schodzą w otchłań ludzkiego świata.

W ubogim domu farbiarza Baraka jego trzej bracia kłócą się i obrażają jego żonę, która zamknęła się przed nimi w łazience. Kiedy Barak wraca z pracy, przegania braci. Kobieta ma dość biedy i rozpadającego się związku. Grozi odejściem. Kłótnie są codziennością pary, także te w sprawie posiadania dzieci. Barak marzy o wielodzietnej rodzinie, ona zaś nie chce takiego życia. Barak próbuje obłaskawić żonę na różne sposoby, ta jednak go odrzuca.

Mamka i Cesarzowa przychodzą do mieszkania Baraków. Zafascynowana Cesarzowa przygląda się życiu zwykłych ludzi. Żona farbiarza jest podejrzliwa wobec sztucznie słodkich słów Mamki, która kusi ją układem: jeśli odda cień, który posiada jako istota ludzka, w zamian otrzyma niewyobrażalne bogactwo i miłość wymarzonego Złotego Chłopca. Kiedy Mamka przywołuje młodzieńca, opór kobiety słabnie. Gotowa jest oddać cień, jeśli to wyrwie ją z dotychczasowego życia. Zanim umowa zostaje zawarta, słychać wracającego Baraka. Jego żona szybko podpisuje pakt – odda swój ludzki cień i tym samym na zawsze zrzecze się macierzyństwa. Mamka w nagrodę obiecuje Złotego Chłopca oraz usługi jej i Cesarzowej.

Żona farbiarza zostaje sama. Dręczą ją wyrzuty sumienia – odzywają się w postaci głosów nienarodzonych dzieci. Głosy te błagają ją, by wpuściła je do domu. W kuchni wybucha ogień. Roztrzęsiona kobieta gasi płomień. Wizja znika. Kiedy wraca Barak, żona dotrzymuje obietnicy złożonej Mamce – odmawia mu bliskości, ogłasza separację i wychodzi. Załamany Barak kładzie się spać na kanapie w kuchni.

AKT II

Nazajutrz, kiedy Barak z braćmi szykują się do pracy, jego żona mierzy sukienkę na spotkanie ze Złotym Chłopcem. W lustrzanym odbiciu widzimy jednak Cesarzową. Kobiety przyglądają się sobie.

Żona Baraka podsyca w sobie nienawiść do męża. Mamka prowadzi ją na spotkanie ze Złotym Młodzieńcem. Dzięki kiełkującemu kiczowatemu romansowi kobieta odżywa. Cesarzowa, widząc, że niszczy miłość Baraków, po raz pierwszy czuje wyrzuty sumienia. Zaczyna wątpić w plan Mamki, który ingeruje w życie prostych ludzi.

Barak przynosi do domu mnóstwo jedzenia. Jest radosny i pełen nadziei, jednak żona drwi z jego darów i kolejny raz odwraca się od niego. Kobieta pogrąża się w rozpaczy. Barak prosi Cesarzową, by przekazała jego żonie prezent. Żona Baraka wybucha, przeklinając Cesarzową za wtrącanie się w ich sprawy.

Cesarzowa wraca do swojego domu. Ogarnia ją stan depresyjny. Mamka podaje jej lekarstwo, które zamiast pomagać, trzyma Cesarzową w niewoli. Gdy próbuje zasnąć, słyszy szukającego ją męża. Cesarz znajduje list od żony, która obiecuje wrócić za kilka dni z samotni, gdzie jest jedynie z Mamką. Cesarz wyczuwa obcy zapach, ludzki odór. Jest nieufny, grozi, że surowo ukaże kłamstwo. Wystraszona Cesarzowa ukrywa się, a Cesarz błąka się po domu, próbując ją odnaleźć. Pojawia się przed nim wizja Sokoła. W szale zazdrości o Cesarzową atakuje Sokoła, który mu ją przypomina. Cesarz obnaża swoją przemocowość, nie przebiera w słowach, w gniewie gotów jest zabić.

W domu farbiarzy Mamka i Cesarzowa niecierpliwie czekają, aż Barak ich opuści. Mamka podaje mu napój ze środkiem nasennym. Baraka ogarnia nagłe zmęczenie i mężczyzna zasypia. Po raz trzeci przychodzi Złoty Chłopiec. Żona Baraka początkowo się waha, ale w końcu ulega kuszącej wizji. Zanim dojdzie do zdrady, kobietę dopada poczucie winy. Wzywa męża na pomoc. Odurzonego mężczyznę budzą krzyk i szturchanie, jest zdezorientowany i nieprzytomny. Mamka triumfuje. Żona Baraka wierzy, że wreszcie jest wolna. Zostawia męża i wychodzi na randkę.

W mieszkaniu zostają Cesarzowa i Barak. Cesarzową ogarnia współczucie dla Baraka. Pochyla się nad mężczyzną i ociera mu łzę. Dochodzi do niej, że została uwikłana w niemoralną intrygę Mamki. Zaczyna rozumieć Baraka i widzieć swoją winę: ma on zastać pozbawiony szczęścia z jej powodu. Kobieta ma wrażenie, że pod jej dotykiem obumiera wszystko, co ludzkie.

Cesarzowa wraca do siebie. Kolejny raz podejmuje nieudaną, desperacką próbę samookaleczenia. Cierpienie sprowadza mroczną wizję. Słyszy głos umierającego Sokoła i widzi, jak jej mąż stopniowo zmienia się w kamień. Targają nią wyrzuty sumienia tak silne, że jedynie śmierć wydaje się rozwiązaniem.

Zapada trzecia noc. Mamka przeczuwa, że swoim działaniem ściągnęła na siebie gniew Keikobada. Zamiast się wycofać, próbuje przyspieszyć zdobycie cienia. Cesarzowa, dzięki temu, czego doświadczyła, dojrzewa. Czuje, że chce zostać między ludźmi. Do domu wraca żona Baraka i kłamie, że była niewierna. Rozpętuje się awantura. Barak i jego bracia widzą, że kobieta nie jest tą samą osobą. Sprzedała duszę, sprzedała cień. Barak wpada w furię, bracia go uspokajają. Mamka ponownie nakłania Cesarzową, by odebrała cień żonie Baraka. Jednak ta odmawia. Nowo odkryte ludzkie uczucie – empatia – motywuje ją do poświęcenia się. Pakt się rozpada. Cesarzowa nie chce budować swojego szczęścia na cierpieniu innych. Żona farbiarza zamyka się w łazience. Rani się, próbując popełnić samobójstwo.

AKT III

Mamka prowadzi Cesarzową do mrocznego świata jej ojca, Keikobada. To mistyczna kraina duchów i wizji. Barak i jego żona też są tam uwięzieni – sparaliżowani przez gniew i wzajemny żal. Uświadamiają sobie swoje winy i to, że muszą przejść próbę, by pojąć, że ich miłość jest nierozerwalna. Ogarniają ich wyrzuty sumienia, ale i nadzieja. Tajemniczy Głos każe im przejść przez próg labirynu winy, rozpaczy i niespełnionego pragnienia, by wyjść ku wolności.

Przy wejściu do świata duchów Cesarzowa przypomina sobie tajemniczą bramę prowadzącą do jej ojca. Wybiera własną drogę i ostatecznie rozstaje się z Mamką, choć ta rozpaczliwie próbuje ją zatrzymać. Cesarzowa przechodzi przez bramę. Posłaniec Keikobada potępia uczynki Mamki i unicestwia ją. Barak i jego żona wciąż nawołują się nawzajem.

Cesarzowa jest gotowa na konfrontację z ojcem. Jednak głosy z góry wciąż kuszą ją, by napiła się wody życia i zabrała cień żonie Baraka. Cesarzowa dręczona winą wchodzi wreszcie do komnaty ojca, chcąc usłyszeć jego wyrok. Wzywa go, by dał jej znak. Wciąż słyszy głosy. Ma wizję, w której zwłoki jej ojca są unoszone w górę na katafalku, a niema postać starca grozi jej. Na katafalku, gdzie leżał ojciec, pojawia się skamieniała figura Cesarza. Jeśli Cesarzowa przyjmie cień i napije się wody, ten koszmar się skończy – obiecuje głos Strażnika Progu. Po strasznej wewnętrznej walce Cesarzowa odmawia. Nie chce budować szczęścia, poświęcając niewinnych ludzi. Dokonuje się jej przemiana. Cesarzowa wygrywa.

Nadchodzi druga, tym razem jasna, pozytywna wizja. Cesarz, uwolniony od cierpienia, uratowany przez Cesarzową, pojawia się we wspomnieniu ich pięknego ślubu. Barak odnajduje żonę. W sennej wizji widzimy ich elegancki i wypełniony dziećmi dom.

Odwiedzają ich starzy Cesarz i Cesarzowa, przynoszą dzieciom prezenty. Cesarzowa wręcza im lalki. Małżeństwo Baraków łączy miłość. Cesarzowa wymyka się z tej fantazji. Samotnie wraca do domu. Jest dojrzała do samostanowienia, pogodzona ze sobą i światem, w którym bezdzietność nie jest tragedią, a wyborem. Odwaga i potrzeba prawdy przeprowadziły ją przez ciężką próbę.