Androidy
Przemysław Zych / Robert Bondara
Balet w dwóch aktach
Libretto: Robert Bondara
Muzyka: Przemysław Zych
Prapremiera: 10/05/2026, Polski Balet Narodowy
W spektaklu wykorzystano efekty laserowe
Tytuł baletu Roberta Bondary brzmi jak futurystyczna wizja odległej przyszłości rodem z literatury science fiction. Czy jednak rzeczywiście mówimy o czymś tak odległym?
Żyjemy przecież w czasach bezprecedensowego rozwoju technologii. Sztuczna inteligencja nie tylko uczy się i rozmawia z nami. Już dziś tworzy sztukę, wspiera medycynę i współdecyduje o sprawach, które jeszcze niedawno należały wyłącznie do człowieka. Drukowanie tkanek i organów, projektowanie humanoidalnych robotów czy powierzanie algorytmom odpowiedzialności za nasze wybory przestaje być wizją przyszłości. To rzeczywistość. Przyszłość znana z kart powieści i kadrów filmowych wkracza w nasze „tu i teraz”, niepostrzeżenie stając się codziennością.
Balet Androidy inspirowany jest twórczością Isaaca Asimova i Philipa K. Dicka. Zanurzony w estetyce neo-noir i cyberpunku oraz pulsie współczesności, dotyka naszych lęków i fascynacji.
W świecie dotkniętym katastrofą ekologiczną Łowca wraz z Dr Ræ, badaczką androidów, tropią zbuntowane istoty, które przekroczyły granicę wyznaczoną im przez człowieka. Pościg staje się jednak czymś więcej niż misją. Prowadzi bohaterów ku wewnętrznej przemianie i konfrontacji z fundamentalnymi pytaniami o świadomość, empatię i granice człowieczeństwa.
Czy sztuczna inteligencja albo inne, nieznane nam jeszcze formy życia będą zdolne kiedyś odczuwać? Czy godność i podmiotowość są wyłącznie ludzkim przywilejem, czy też będziemy musieli na nowo zdefiniować granice tego, co uznajemy za „osobę”? A może w obliczu nowych bytów to my ujawniamy własne słabości i lęki, odkrywając, że to właśnie nasza definicja człowieczeństwa wymaga rewizji?
Robert Bondara, twórca posługujący się sugestywną choreograficzną metaforą, splata w swoim wyrazistym języku klasykę z nowoczesnością, od techniki tańca na puentach po ruch przekraczający granice stylów. Każdy gest niesie u niego myśl, każda scena prowokuje do refleksji, a cały spektakl staje się opowieścią nie tyle o androidach, ile o nas samych. To poruszająca wizja jutra, które już dziś puka do naszych drzwi.
Muzykę do baletu stworzył Przemysław Zych – kompozytor i pedagog związany z Uniwersytetem Muzycznym Fryderyka Chopina, artysta doświadczony w projektach scenicznych, współtwórca spektakli multimedialnych, autor m.in. opery kameralnej Poiesis na podstawie dramatu Zbigniewa Herberta oraz baletu Alicja w Krainie Czarów.
Polski Balet Narodowy
PBN Junior
Orkiestra Teatru Wielkiego - Opery Narodowej
Soliści-śpiewacy (scena operowa): Gabriela Stolińska, Mateusz Kulczyński
wokalizy sopranowe: Sylwia Sawka / Viktoriia Shamanska
Obsada
-
- Łowca
- Nina, jego żona
- Dr Ræ
- R_0Y [Castor], przywódca androidów
- PØL_3 [Pollux]
- SØF_1A [Sophia]
-
-
ÆMECA_3 [Ameca]
Julia Álvarez - AIDÆ [Aida]
-
Bastien
Jaime Bustamante - Pan B.
- Elon Reventlov, właściciel korporacji ÆtherTech
- Pamina
-
-
- Papageno
- Wokaliza
-
- Łowca
- Nina, jego żona
- Dr Ræ
- R_0Y [Castor], przywódca androidów
- PØL_3 [Pollux]
- SØF_1A [Sophia]
-
-
ÆMECA_3 [Ameca]
Julia Álvarez - AIDÆ [Aida]
-
Bastien
Jaime Bustamante - Pan B.
- Elon Reventlov, właściciel korporacji ÆtherTech
- Pamina
-
-
- Papageno
- Wokaliza
-
- Łowca
- Nina, jego żona
- Dr Ræ
-
R_0Y [Castor], przywódca androidów
George Edwards -
PØL_3 [Pollux]
Nikodem Bialik - SØF_1A [Sophia]
-
-
ÆMECA_3 [Ameca]
Nikola Dworecka - AIDÆ [Aida]
- Bastien
- Pan B.
- Elon Reventlov, właściciel korporacji ÆtherTech
- Pamina
-
-
- Papageno
- Wokaliza
-
- Łowca
- Nina, jego żona
- Dr Ræ
- R_0Y [Castor], przywódca androidów
- PØL_3 [Pollux]
- SØF_1A [Sophia]
-
-
ÆMECA_3 [Ameca]
Julia Álvarez - AIDÆ [Aida]
- Bastien
- Pan B.
- Elon Reventlov, właściciel korporacji ÆtherTech
- Pamina
-
-
- Papageno
- Wokaliza
-
- Łowca
- Nina, jego żona
- Dr Ræ
-
R_0Y [Castor], przywódca androidów
George Edwards -
PØL_3 [Pollux]
Nikodem Bialik - SØF_1A [Sophia]
-
-
ÆMECA_3 [Ameca]
Nikola Dworecka - AIDÆ [Aida]
- Bastien
- Pan B.
- Elon Reventlov, właściciel korporacji ÆtherTech
- Pamina
-
-
- Papageno
- Wokaliza
-
- Łowca
- Nina, jego żona
- Dr Ræ
- R_0Y [Castor], przywódca androidów
- PØL_3 [Pollux]
- SØF_1A [Sophia]
-
-
ÆMECA_3 [Ameca]
Julia Álvarez - AIDÆ [Aida]
-
Bastien
Jaime Bustamante - Pan B.
- Elon Reventlov, właściciel korporacji ÆtherTech
- Pamina
-
-
- Papageno
- Wokaliza
-
- Łowca
- Nina, jego żona
- Dr Ræ
- R_0Y [Castor], przywódca androidów
- PØL_3 [Pollux]
- SØF_1A [Sophia]
-
-
ÆMECA_3 [Ameca]
Julia Álvarez - AIDÆ [Aida]
- Bastien
- Pan B.
- Elon Reventlov, właściciel korporacji ÆtherTech
- Pamina
-
-
- Papageno
- Wokaliza
-
- Łowca
- Nina, jego żona
- Dr Ræ
-
R_0Y [Castor], przywódca androidów
George Edwards -
PØL_3 [Pollux]
Nikodem Bialik - SØF_1A [Sophia]
-
-
ÆMECA_3 [Ameca]
Nikola Dworecka - AIDÆ [Aida]
- Bastien
- Pan B.
- Elon Reventlov, właściciel korporacji ÆtherTech
- Pamina
-
-
- Papageno
- Wokaliza
-
- Łowca
- Nina, jego żona
- Dr Ræ
- R_0Y [Castor], przywódca androidów
- PØL_3 [Pollux]
- SØF_1A [Sophia]
-
-
ÆMECA_3 [Ameca]
Julia Álvarez - AIDÆ [Aida]
-
Bastien
Jaime Bustamante - Pan B.
- Elon Reventlov, właściciel korporacji ÆtherTech
- Pamina
-
-
- Papageno
- Wokaliza
Realizatorzy
-
- Choreografia
- Dyrygent
- Scenograf
- Kostiumy
- Światła
- Projekcje video
-
- Choreografia
- Dyrygent
- Scenograf
- Kostiumy
- Światła
- Projekcje video
-
- Choreografia
- Dyrygent
- Scenograf
- Kostiumy
- Światła
- Projekcje video
-
- Choreografia
- Dyrygent
- Scenograf
- Kostiumy
- Światła
- Projekcje video
-
- Choreografia
- Dyrygent
- Scenograf
- Kostiumy
- Światła
- Projekcje video
-
- Choreografia
- Dyrygent
- Scenograf
- Kostiumy
- Światła
- Projekcje video
-
- Choreografia
- Dyrygent
- Scenograf
- Kostiumy
- Światła
- Projekcje video
-
- Choreografia
- Dyrygent
- Scenograf
- Kostiumy
- Światła
- Projekcje video
-
- Choreografia
- Dyrygent
- Scenograf
- Kostiumy
- Światła
- Projekcje video

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego, w ramach programu „Zamówienia kompozytorskie”, realizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca
Streszczenie
-
PROLOG
Migoczą ekrany, na których pojawiają się cyfrowe obrazy: restart systemu, ciągi kodów i algorytmów.
Z tych rwanych, chaotycznych przekazów wyłaniają się bardziej czytelne obrazy – niczym strzępy minionej rzeczywistości, resztki ocalałe po wielkim blackoucie. Ukazują rozwój technologiczny świata, w którym przeszłość i teraźniejszość splatają się z przyszłością: rozwojem AI, powstaniem nowych bytów – androidów oraz katastrofą ekologiczną pustoszącą planetę.
Z mroku wyłania się samotna postać Łowcy. Tuż za nim majaczą sylwetki androidów, z ich przywódcą R_0Yem [Castorem] na czele. Łowca próbuje go dosięgnąć, lecz senny koszmar rozpływa się w nicości.
Na scenie pozostaje tylko R_0Y [Castor]. Spogląda w górę, gdzie zegar bezlitośnie odmierza resztki czasu jego istnienia.
-
AKT I
Poranek
Łowca budzi się z koszmaru.Jego żona Nina pogrążona jest w ponurym nastroju. Jej spojrzenie tonie w beznadziei, której nie potrafią rozproszyć ani słowa, ani gesty Łowcy. Depresja oplata ją ciasno, pozostaje obojętna na jego nieporadne próby wsparcia. Nina kurczowo trzyma doniczkę z rośliną, jakby to była ostatnia boja chroniąca ją przed utonięciem.
Łowca wychodzi. Spotyka się z Panem B., który przekazuje mu kolejne zlecenie. Tym razem w jego realizacji ma go wspierać partnerka – Dr Ræ.
Łowca poznaje szczegóły buntu androidów, podczas którego zginął człowiek. Spośród pięciu zbiegłych androidów schwytano tylko jednego, R_0Ya [Castora].
W drodze do korporacji ÆtherTech, produkującej androidy, gdzie przetrzymywany jest zbuntowany model, Łowca i Dr Ræ stopniowo się do siebie zbliżają. Wzajemna fascynacja wskazuje, że między nimi tli się coś więcej niż zawodowa współpraca.
Korporacja ÆtherTech
Elon Reventlov, właściciel korporacji, przy użyciu skanera Prismatone rozszczepia egzystencjalne ID na widmo ludzkie i androidalne. Urządzenie potwierdza tożsamość R_0Ya [Castora] i ujawnia jego identyfikator wraz z wbudowanym ograniczeniem, wyznaczonym czasem istnienia.Dr Ræ podejmuje decyzję o przesłuchaniu R_0Ya [Castora]. W jego trakcie android ucieka. Łowca obwinia ją o nieostrożność, przez którą przesłuchiwany wymknął się spod kontroli. Elon Reventolv insynuuje ukryte motywy jej działania. Wydaje się, że od początku były one oczywiste dla niego. Następnie poddaje Dr Ræ skanowaniu Prismatonem. Wynik ujawnia jej tożsamość – okazuje się androidem.
Elon odsłania przed Łowcą i Dr Ræ proces tworzenia eksperymentalnych modeli, w tym mechanizm wszczepiania fałszywych wspomnień. Świat Ræ, przekonanej dotąd o własnym człowieczeństwie, rozpada się. Podszyta wzajemną fascynacją relacja między nią a Łowcą ulega załamaniu. Nieufny wobec androidów Łowca, wycofuje się.
Nina
Łowca wraca do domu. Pogrążona w smutku Nina trwa w odrętwieniu. Łowca dostrzega, że uschła tak cenna dla Niny roślina, będąca jej ostatnim źródłem ukojenia, a przy tym rzadka w zdegradowanym ekologicznie świecie. Nina nie reaguje. Jej spojrzenie pozostaje puste, jakby wraz z obumarłą rośliną przygasło w niej światło.Łowca ostrożnie zabiera martwą roślinę.
Laboratorium
Po ucieczce z korporacji R_0Y [Castor] odnajduje dwoje zbiegłych androidów, PØLa_3 [Polluxa] i ÆMECĘ_3 [Amecę]. Docierają do jednego z inżynierów Elona Reventlova. Desperacko próbują wydobyć od niego tajemnicę przedłużenia swojej egzystencji. Naukowiec nie potrafi im pomóc.Androidy odchodzą w poczuciu bezsilności, coraz bardziej świadome, że ich czas nieuchronnie dobiega końca.
Miasto
Łowca błąka się samotnie ulicami niosąc uschniętą roślinę. Na swojej drodze spotyka osobliwego Bastiena i oddaje mu roślinę. Z nieba, niczym śnieg, zaczyna prószyć radioaktywny opad. Ludzie spacerują ze sztucznymi zwierzętami. Melancholia usypia czujność Łowcy.Z cienia wyłania się PØL_3 [Pollux], świadomy, że Łowca jest dla niego największym zagrożeniem. Obezwładnia go i wlecze nieprzytomnego w nieznanym kierunku.
Wydarzenie to obserwuje z oddali zaniepokojona Dr Ræ.
-
AKT II
Bastien i SØF_1A [Sophia]
Bastien wraca do swojego mieszkania pełnego nagromadzonych przedmiotów i śmieci. To zarazem jego warsztat. Przynosi ze sobą uschniętą roślinę, którą dostał od Łowcy. Gdy próbuje ją ożywić, do jego uszu dociera nagły hałas. Dostrzega zagubioną dziewczynę. To SØF_1A [Sophia], jedna ze zbiegłych androidek szukająca schronienia.Zauroczony, zaprasza ją do środka. Między nimi rodzi się ciepło, jakby po raz pierwszy androidka mogła poczuć się naprawdę potrzebna.
PØL_3 [Pollux]
W innej części miasta PØL_3 [Pollux] wlecze nieprzytomnego Łowcę. Ten odzyskuje siły, co sprawia, że dochodzi do walki. Dzięki pomocy Dr Ræ android zostaje pokonany. Kobieta znika, a Pan B. gratuluje Łowcy i natychmiast kieruje go ku kolejnemu celowi, którym jest AIDÆ [Aida].Opera
Na scenie trwają przygotowania do próby. W rolę śpiewaczki wciela się AIDÆ [Aida]. Łowca obserwuje ją, wyraźnie poruszony jej talentem. Pod koniec próby wkrada się do garderoby, by przeprowadzić badanie skanerem Prismatone. Zdemaskowana AIDÆ [Aida], świadoma zagrożenia, ucieka na zatłoczone ulice miasta. W tłumie dochodzi do konfrontacji – Pan B. prowadzi dłoń Łowcy, gdy ten celuje. Pada strzał, AIDÆ [Aida] ginie. W Łowcy rodzi się wewnętrzny bunt. Śmierć wrażliwej na sztukę androidki wywołuje u niego bolesny kryzys wartości.Nina
Chcąc podnieść żonę na duchu, a zarazem uciszyć własne wyrzuty sumienia, Łowca zdobywa żywego szczeniaka. Prezent wyrywa Ninę z przygnębienia, jej twarz rozjaśnia się jakby na chwilę odzyskała nadzieję.Łowca czuje ciążący na nim obowiązek, ale także rosnące zagrożenie ze strony androidów. Decyduje się doprowadzić sprawę do końca. Wie jednak, że nie zdoła dokonać tego sam.
Hotel
Łowca spotyka się z Dr Ræ w hotelu, gdzie wspólnie przygotowują się do schwytania pozostałych zbiegów. Uczucia, które zaczęły się między nimi rodzić wcześniej, powracają i przybierają na sile. Padają sobie w ramiona zatracając się w chwili bliskości.Gdy zasypiają obok siebie w półmroku pojawia się R_0Y [Castor]. Widzi go przebudzona Dr Ræ, ale dostrzega go również Łowca, tuż przed zniknięciem androida. Nieufność i uprzedzenia wobec partnerki biorą górę, na przekór logice i faktom widzi w niej wyłącznie sprzymierzeńczynię androidów. Odsuwa się i odchodzi.
Bastien i androidy
Bastien zdołał tchnąć życie w uschniętą roślinę, za co SØF_1A [Sophia] podziwia go i szanuje. Wkrótce do mieszkania przychodzą R_0Y [Castor] i ÆMECA_3 [Ameca]. SØF_1A [Sophia] wita ich z radością, która szybko gaśnie na wieść o losie pozostałych towarzyszy. Obecność androidów budzi nieufność Bastiena.Spotkanie przerywa pojawienie się Łowcy poszukującego zbiegłe androidy. W walce giną androidki, a wraz z nimi gaśnie nadzieja R_0Ya [Castora]. W szaleństwie staje naprzeciw Łowcy. Choć zyskuje przewagę, jego czas dobiega końca. Zegar odliczający długość jego egzystencji zatrzymuje się.
Zamiast zabić Łowcę oszczędza go. R_0Y [Castor] umiera na jego oczach.
-
EPILOG
Łowca wraca do domu, gdzie Nina klęczy przy nieżywym szczeniaku.
Z oddali obserwuje go Dr Ræ. Ich spojrzenia spotykają się po raz ostatni. Dr Ræ odchodzi ze łzami w oczach.
Łowca zostaje sam – złamany, rozdarty, niepewny tego, co w nim jest naprawdę ludzkie.
Sponsorzy
-
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
-
Mecenasi Teatru Wielkiego - Opery Narodowej
Partnerzy Akademii Operowej
-
Mecenasi Teatru Wielkiego - Opery Narodowej
-
Partnerzy Teatru Wielkiego – Opery Narodowej
-
Partner Polskiego Baletu Narodowego
-
Patroni medialni
Ryota Kitai
Jaeeun Jung
Hye Ji Kang
Kasper Górczak
Vladimir Yaroshenko
Natalia Pasiut
Daria Majewska
Kristóf Szabó
Wojciech Ślęzak
Gabriela Stolińska
Mateusz Kulczyński
Viktoriia Shamanska
Mai Kageyama
Paulina Magier
Yana Shtanhei
Cezary Wąsik
Marco Esposito
Sylwia Sawka
Diogo de Oliveira
Bogdan Verbovoy
Robert Bondara
Marta Kluczyńska
Diana Marszałek
Martyna Kander
Maciej Igielski
Kamil Polak
''